İSTANBUL

Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından, Türk Gıda Kodeksi Yeni Gıdalar Yönetmeliği 20.05.2026 tarih ve 33259 sayılı Resmi Gazete ’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.

 

🎯 Söz konusu Yönetmeliğe aşağıdaki bağlantıdan ulaşabilirsiniz. 

 

🔗 Türk Gıda Kodeksi Yeni Gıdalar Yönetmeliği

Yönetmeliğin kapsamı

İnsan sağlığının ve tüketici haklarının yüksek düzeyde korunmasını sağlayacak şekilde, yeni gıdaların piyasaya arz edilmesine ilişkin usul ve esasları belirlemek amacıyla yayımlanan Yönetmelik, yeni gıdaları kapsarken, 

Genetik Yapısı Değiştirilmiş Organizmalar ve Ürünlerine Dair Yönetmelik kapsamındaki değerlendirmeleri,

Türk Gıda Kodeksi Gıda Enzimleri Yönetmeliği kapsamına giren ürünleri, 

Türk Gıda Kodeksi Gıda Katkı Maddeleri Yönetmeliği kapsamına giren ürünleri, 

Türk Gıda Kodeksi Aroma Vericiler ve Aroma Verme Özelliği Taşıyan Gıda Bileşenleri Yönetmeliği kapsamına giren ürünleri, 

Gıda maddelerinin ve gıda bileşenlerinin üretiminde kullanılan ekstraksiyon çözücüleri ile ilgili dikey gıda kodeksi kapsamına giren ürünleri ise kapsamıyor. 

Yeni gıda statüsünün belirlenmesi

Gıda işletmecileri, piyasaya arz etmeyi amaçladıkları gıdaların Yönetmelik kapsamına girip girmediğini kontrol etmelidir.

Piyasaya arz etmeyi amaçladıkları bir gıdanın Yönetmelik kapsamına girip girmediğinden emin olmayan gıda işletmecileri; gıdayı piyasaya arz etmeden önce Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğüne danışacak ve söz konusu gıdanın Yönetmelik kapsamına girip girmediğini belirlemeye olanak sağlayacak gerekli bilgileri, Genel Müdürlüğe sunmaları gerekiyor.

Danışma işlemi sırasında uygulanacak olan prosedür, süreler ve kamuoyuna açıklamaya ilişkin hususlar dahil olmak üzere, 20 Mayıs 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Yeni Gıdalara İlişkin Uygulama Tebliği (Tebliğ No: 2026/3) ile belirlenmiştir. 

İzin verilen yeni gıdalar listesi

Bakanlık, piyasaya arz edilmek üzere izin verilen ve EK-1’de yer alan yeni gıdalar listesini oluşturacak ve güncelleyecektir.  

Sadece EK-1’deki listede yer alan yeni gıdalar, listede belirtilen kullanım koşulları ve etiketleme gerekliliklerine uygun olarak piyasaya arz edilebilir ve gıdalarda kullanılabilir.

Bakanlık, bir yeni gıdaya sadece yönetmelikte sıralanan koşullara uygun olduğu takdirde izin verilecek ve bu yeni gıdayı, EK-1’de yer alan yeni gıdalar listesine ekleyecektir.

Domuz ve böcek kaynaklı bir yeni gıda ile ilgili başvuru/bildirim kabul edilmeyecek ve bu gıdalar yeni gıdalar listesinde yer almayacaktır.

Yeni gıdalar listesinin içeriği ve güncellenmesi

Bakanlık; 9 uncu, 10 uncu, 11 inci, 13 üncü, 14 üncü, 15 inci, 16 ncı, 17 nci, 18 inci ve 26 ncı maddelerde yer alan kurallara göre yeni gıdaya izin verecek ve yeni gıdalar listesini güncelleyecektir.

Avrupa Birliğinin yeni gıdalarla ilgili mevzuatında yapılan değişikliklere ilişkin güncellemeler için birinci fıkranın uygulanması gerekmemektedir.. Ancak, ihtiyaç halinde bilimsel komisyonun görüşüne başvurulabilecek ve bu durumda birinci fıkrada bahsedilen maddelerin uygulanabilir olanları dikkate alınarak güncelleme yapılacaktır.

Yeni gıdalar izin prosedüründe genel kurallar

Yeni gıdaların piyasaya arzına izin verilmesi ve 8.' inci maddede belirtilen yeni gıdalar listesinin güncellenmesi işlemi; Genel Müdürlüğün inisiyatifi, Bir başvuru sahibi tarafından Genel Müdürlüğe yapılan başvuru üzerine ve Yeni gıdalarla ilgili Avrupa Birliği mevzuatında yapılan değişikliklere uyum sağlanması amacıyla olmak üzere üç yolla başlatılabilir.

Genel Müdürlük, Türk Gıda Kodeksi Hazırlama Yönetmeliğine göre, yönetmelikteki hususları da dikkate alarak yeni gıdaların piyasaya arzına izin verilmesini ve yeni gıdalar listesinin güncellenmesini sağlayacaktır. 

Diğer bir ülkeden gelen geleneksel gıdanın bildirimi

Diğer bir ülkeden gelen geleneksel gıdayı piyasaya arz etmek isteyen başvuru sahibi, yönetmelikte belirtilen prosedürü izlemek yerine, Genel Müdürlüğe bu isteği ile ilgili gerekli bilgileri içeren bir bildirim sunmayı tercih edebilecektir.

Sunulan bir bildirim, Genel Müdürlük tarafından 45 iş günü içerisinde yapılan kontrolün ardından geçerli bulunursa, değerlendirilmek üzere bilimsel komisyona iletilecektir.

Genel Müdürlük, bir geleneksel gıdanın piyasaya arzına izin vermez veya yeni gıdalar listesini güncellemez ise başvuru sahibi, daha önce sunulan bilgilere ilave olarak, bilimsel komisyon tarafından verilen ve itiraz içeren bilimsel görüş kapsamındaki hususlara ilişkin belgeye dayalı verileri de başvuruya dâhil edecek. Yapılan başvuru ile ilgili olarak, Genel Müdürlük tarafından yapılan kontrolün ardından geçerli bulunan başvuru, değerlendirilmek üzere bilimsel komisyona sunulacaktır. 

Bilimsel komisyon geçerli başvuruyu aldığı tarihten itibaren altı ay içinde bilimsel görüşünü oluşturacaktır. 

Genel Müdürlük, Türk Gıda Kodeksi Hazırlama Yönetmeliğine göre, yönetmelikteki hususları da dikkate alarak diğer bir ülkeden gelen geleneksel gıdanın piyasaya arzına izin verilmesini ve yeni gıdalar listesinin güncellenmesini sağlayacaktır. 

Diğer bir ülkeden gelen geleneksel bir gıdanın yeni gıdalar listesinden çıkarılması veya diğer bir ülkeden gelen geleneksel bir gıdanın yeni gıdalar listesinde yer alması ile ilgili olarak spesifikasyonların, kullanım koşullarının, ilave özel etiketleme gerekliliklerinin veya piyasaya arz sonrası izleme gerekliliklerinin eklenmesi, çıkarılması veya değiştirilmesi için yönetmelikte yer alan hükümler uygulanacaktır. 

Risk yönetimine ilişkin ilave bilgiler;

Genel Müdürlük tarafından, risk yönetimi ile ilgili konularda başvuru sahibinden ilave bilgi talep edilebilecektir. İlave bilginin belirlenen süre içinde gönderilmemesi durumunda, Genel Müdürlük mevcut bilgiler doğrultusunda işlem yapacaktır. 

İstisnai durumlarda, belirtilen süreler Genel Müdürlük tarafından veya bilimsel komisyonun talebi üzerine ilgili konunun niteliğinin uygun bir uzatmayı haklı kılması halinde uzatılabilecektir. 

Yeni gıdalar listesinin güncellenmesine yönelik başvuruların gizliliği;

Başvuru sahibi; başvuruyu sunarken, Yönetmelik kapsamında sunulan bilgilerin belirli bölümlerinin gizli olarak işleme alınmasını talep edebilecek ve bu taleple birlikte, söz konusu bilgilerin kamuoyuna açıklanmasının, kendi çıkarlarına önemli ölçüde zarar vereceğini kanıtlayan doğrulanabilir gerekçeler sunacaktır. 

Başvuru sahibinin talebi üzerine, sadece yönetmelikte belirtilen bilgiler için, bilginin açıklanmasının kendi çıkarlarına önemli ölçüde zarar verme potansiyeli bulunduğunun başvuru sahibi tarafından kanıtlanması durumunda, söz konusu bilgi Genel Müdürlük tarafından gizli olarak işleme alınabilecektir. 

Piyasaya arz sonrası izleme gereklilikleri;

Genel Müdürlük, gıda güvenilirliğini sağlamak amacıyla ve bilimsel komisyonun bilimsel görüşünü dikkate alarak piyasaya arz sonrası izleme gereklilikleri uygulayabilecektir. Bu tür gereklilikler, vaka bazında, ilgili gıda işletmecilerinin belirlenmesini kapsayacaktır. 

Piyasaya bir yeni gıda arz etmiş olan herhangi bir gıda işletmecisi, yeni gıdanın kullanımına ilişkin güvenilirlik değerlendirmesini etkileyebilecek herhangi bir yeni bilimsel ya da teknik bilgi veya yeni gıdanın piyasaya arz edildiği diğer bir ülke tarafından uygulanan herhangi bir yasaklama veya kısıtlama olması durumunda, bu bilgiler hakkında Genel Müdürlüğü gecikmeksizin yazılı olarak bilgilendirecektir. 

Verilerin korunması;

Başvuru sahibinin talebi üzerine ve bu talebin, başvuruya dâhil edilen uygun ve doğrulanabilir bilgilerle desteklendiği durumlarda, başvuruyu destekleyen yeni geliştirilmiş bilimsel kanıtlar ya da bilimsel veriler, ilgili yeni gıdaya izin verildiği tarihten itibaren beş yıl süreyle ilk başvuru sahibinin onayı olmaksızın sonraki başvuru sahibinin yararına kullanılamayacaktır.

 Genel Müdürlük, belirtilen koşulların sağlandığı durumlarda, verileri koruma altına alacaktır. 

Bir yeni gıdayı, koruma altına alınan tescilli bilimsel kanıtlar veya bilimsel verilere dayalı olarak izin verilmesi ve bu yeni gıdanın yeni gıdalar listesine dâhil edilmesi durumunda, söz konusu yeni gıda, yeni gıdalar listesine eklenirken bahsedilen bilgilere ilaveten yönetmelikte yer alan bilgiler de belirtilecektir. 

AB mevzuatına uyum;

Bakanlık, bir gıdanın yeni gıda tanımına girip girmediğine karar vermeye yetkili olacaktır. 

Yeni gıdalara ilişkin 25/11/2015 tarihli ve (AB) 2015/2283 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konseyi Tüzüğü ile yeni gıdalar listesine ilişkin 20/12/2017 tarihli ve (AB) 2017/2470 sayılı Komisyon Uygulama Tüzüğü dikkate alınarak Avrupa Birliği mevzuatına uyum çerçevesinde hazırlanan Yönetmelik hükümlerinin uygulamasına yönelik hazırlanacak; talimat, kılavuz ve bilimsel komisyon tarafından hazırlanan bilimsel görüşler, Bakanlık internet sitesinde yayımlanacaktır. 

Yönetmeliğe aykırı davrananlar hakkında, 5996 sayılı Kanunun ilgili maddelerine göre yaptırım uygulanacaktır. 

Uyum zorunluluğu;

Yönetmeliğin yayımı tarihinden önce faaliyet gösteren gıda işletmecileri, EK-1’e 30/6/2027 tarihinden itibaren uymak zorundadır. 30/6/2027 tarihinden önce etiketlenen veya piyasaya arz edilen gıdalar raf ömrü sonuna kadar piyasada bulunabilecektir. 

Yönetmeliğin yayımı tarihinden önce faaliyet gösteren gıda işletmecileri, EK-1’e uyum sağlayana kadar, Yönetmeliğin yayım tarihinden önce yürürlükte olan mevzuat hükümlerine uymakla yükümlü olacaklardır. 

Uygulama Tebliği 🔗 Türk Gıda Kodeksi Yeni Gıdalara İlişkin Uygulama Tebliği (Tebliğ No: 2026/3)

Aynı Resmi Gazete’de yayımlanan TGK Yeni Gıdalara İlişkin Uygulama Tebliği ile de, bir gıdanın Türk Gıda Kodeksi Yeni Gıdalar Yönetmeliği kapsamına girip girmediğinin belirlenmesine yönelik danışma işlemi sırasında uygulanacak olan prosedüre ilişkin usul ve esaslar, yeni gıdalara izin verilmesine yönelik başvurular ile ilgili idari ve bilimsel gereklilikler, diğer ülkelerden gelen geleneksel gıdalara izin verilmesine yönelik bildirimler ve başvurular ile ilgili idari ve bilimsel gereklilikler belirlendi. 

Yeni gıda statüsünün belirlenmesine ilişkin 19/3/2018 tarihli ve (AT) 2018/456 sayılı Komisyon Uygulama Tüzüğü, Yeni gıdaların başvuruları için idari ve bilimsel gerekliliklere ilişkin 20/12/2017 tarihli ve (AT) 2017/2469 sayılı Komisyon Uygulama Tüzüğü, Diğer bir ülkeden gelen geleneksel gıdalar için idari ve bilimsel gerekliliklere ilişkin 20/12/2017 tarihli ve (AT) 2017/2468 sayılı Komisyon Uygulama Tüzüğü alınarak AB mevzuatına uyum çerçevesinde hazırlanan Tebliğ; Türk Gıda Kodeksi Yeni Gıdalar Yönetmeliğinin 5 inci maddesinin uygulanmasına ilişkin kuralları, 9 uncu maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde düzenlenen başvuruları ve 13 üncü maddesinde yer alan bildirimi ve 15 inci maddesinde yer alan başvuruları kapsıyor. 

Yönetmelik ve Tebliğ, yayımı tarihinde itibaren yürürlüğe girdi.