Basına ve Kamuoyuna

18.02.2026

Ramazan Ayında İftar Ve Sahur Sofralarında Gıda Güvenliği

Toplumsal ve sosyal yaşamımızda önemli bir yeri olan Ramazan ayında beslenme düzeni ve alışkanlıklarımız önemli ölçüde değişmektedir. Bu süreçte dengeli beslenmenin yanı sıra sağlıklı ve güvenilir gıdaya erişim hayati önem taşımaktadır. Toplu yemek organizasyonlarının artması, gıda üretim sürelerinin kısalması ve alışverişlerin belirli zamanlara sıkışması, Ramazan ayında gıda güvenliği risklerini daha da artırmaktadır.

Artan şehirleşme, azalan alım gücü ve denetim mekanizmalarındaki yetersizlikler göz önünde bulundurulduğunda, Ramazan alışverişi yapan tüketicilere önemli sorumluluklar düşmektedir. Özellikle düşük gelirli kesimlere yönelik, kayıt dışı veya uygun olmayan koşullarda üretilen ve neredeyse hammadde fiyatına satılan gıdalar halk sağlığı açısından ciddi riskler oluşturmaktadır. Ambalajsız, açıkta ve kontrolsüz şekilde satılan bu ürünler gıda zehirlenmelerine davetiye çıkarmaktadır.

Ülkemizde özellikle kırmızı et ve temel gıda fiyatlarının yüksekliği, halkın önemli bir bölümünün bu ürünlere erişimini zorlaştırmakta; bu durum taklit ve tağşiş uygulamalarının artmasına neden olmaktadır. Soframıza gelen her tabak potansiyel bir gıda güvenliği riski taşıyabileceğinden, evlerde, restoranlarda, Ramazan çadırlarında ve alışveriş sırasında bilinçli ve şüpheci bir yaklaşım benimsenmelidir.

Ramazan kolileri hazırlanırken koliye gıda dışı ürün konulmamalı; kolide yer alan tüm gıdaların son tüketim tarihleri kontrol edilmelidir. Et ve et ürünlerinden sızabilecek sıvıların diğer gıdalara bulaşmasını önlemek için bu ürünler ayrı kolilerde taşınmalı; donuk gıdalar soğuk zincir korunarak en son hazırlanmalı ve eve ulaşıldığında derhal buzdolabına yerleştirilmelidir. Soğuk muhafaza gerektiren ve çabuk bozulabilen ürünlerin koli içeriğinde yer almamasına özen gösterilmelidir.

Kasap ve market alışverişlerinde tezgâhların, ekipmanların ve çalışan hijyeninin uygunluğu kontrol edilmeli; işyerlerinde Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından düzenlenen işletme kayıt/onay belgesi ile yerel yönetimlerden (belediyelerden) alınan işyeri açma ve çalışma ruhsatı görünür şekilde asılı olduğu doğrulanmalıdır. Donuk gıda dolaplarının temizliği ve sıcaklık değerleri kontrol edilmeli, gıda güvenliğinden şüphe duyulan durumlarda soru sormaktan çekinilmemelidir. 

İftar yapılacak restoranlarda masa ve ekipman temizliği incelenmeli; gıdayla temas eden personelin koruyucu ekipman kullandığı, çiğ gıdaların açıkta bekletilmediği, yemeklerin sıcak servis edildiği ve soğuk gıdaların uzun süre oda sıcaklığında bırakılmadığı gözlemlenmelidir. Ramazan çadırlarında ikram edilecek gıdalar iftardan en fazla bir saat önce alana getirilmeli; sıcak yemeklerin sıcaklığı korunmalı, gıdalar kapalı kaplarda muhafaza edilmelidir. Üretim ve servis aşamalarında çapraz bulaşma riskine karşı gerekli önlemler alınmalıdır.

Ramazan ayında toplu tüketimin artmasıyla birlikte gıda zehirlenmesi vakalarında da artış yaşanabilmektedir. Okullar, yurtlar, hastaneler, kamu kurumları ve iftar çadırları gibi toplu tüketim alanlarında denetimler artırılmalı; gıda üretimi ve sunumu gıda mühendisleri gözetiminde gerçekleştirilmelidir. Bu kapsamda Tarım ve Orman Bakanlığı denetim sıklığını artırmalı, yerel yönetimler sorumluluklarını yerine getirmeli; Sağlık Bakanlığı gıda zehirlenmesi vakalarını titizlikle izlemelidir.

Evde iftar ve sahur hazırlanırken çiğ et ve yumurta yıkanmamalı; çiğ gıdalar için kullanılan ekipmanlar pişmiş gıdalarla temas ettirilmemelidir. Gıdaya temas öncesi ve sonrası eller mutlaka yıkanmalı; donuk gıdalar yalnızca tüketilecek miktarda çözdürülmeli ve yeniden dondurulmamalıdır. Sıcak ve soğuk gıdalar sofrada uzun süre bekletilmemeli, ambalajı açılan ürünlerin açılış tarihi not edilerek etiket bilgilerinde belirtilen süreler içinde tüketilmelidir. Yemeklerin tekrar tekrar ısıtılmasından kaçınılmalıdır.

Gıda güvenliğini tehlikeye düşüren herhangi bir durumla karşılaşıldığında, halk sağlığının korunması amacıyla ALO 174 Gıda Hattı’na bildirim yapılması büyük önem taşımaktadır.

Gıda zehirlenmelerinin yaşanmadığı, güvenilir gıdaya erişimin sağlandığı, gıda israfının önlendiği ve gıdanın hakça paylaşıldığı bir Ramazan ayı dileğiyle kamuoyuna saygıyla duyurulur.

TMMOB Gıda Mühendisleri Odası
           İstanbul Şube
 11. Dönem Yönetim Kurulu